የኢትዮጵያ መንግስት እየተስፈነጠረ ያለውን የዋጋ ግሽበት ለመቀነስ ጊዜው ሳይረፍድበት አሁኑኑ እርምጃ ሊወስድ ይገባል! !!!

የኢትዮጵያ መንግስት እየተስፈነጠረ ያለውን የዋጋ ግሽበት ለመቀነስ ጊዜው ሳይረፍድበት አሁኑኑ እርምጃ ሊወስድ ይገባል! !!!

በተስፋዬ ጌትነት

ሮናልድ ሬገን በፈረንጆቹ 1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ ለአሜሪካ ፕሬዝዳንትነት ለመመረጥ ዘመቻ ባደረጉበት ወቅት ስለዋጋ ግሽበት ይሄን ብለው ነበር;
“የዋጋ ግሽበት እንደ ቀማኛ ሌባ ሃይለኛ ነው፣ እንደታጠቀ ዘራፊ አስፈሪ እና ገዳይ ነው” ። በዛን ግዜ በሀገረ አሜሪካ የዋጋ ንረት ትልቅ የእድገት ፈተና ነበር። በዋጋ ንረት እና በስራ አጥነት መካከል ያለው የንግድ ልውውጥ የፖሊሲ ላይም ክርክርም ነበር።

የዋጋ ግሽበት እንደ ዚምባብዌ ያሉ ሀገራትን ትንሽ ነገር ለመግዛት ፌስታል ሞልተው ብር እንዲያመጡ አስገድዷቸው ነበር።

በእርግጥ በአለማችን በአማካኝ ሲታይ የዋጋ ግሽበት ለሦስት አስርት ዓመታት ያህል ፍጥነቱ ውስን ነበር።

ከበርካታ አሥርተ ዓመታት በኋላ በጥላ ውስጥ ከተደበቀ በኋላ፣ የዋጋ ግሽበት በዓለም አቀፍ ደረጃ ተመልሷል።የዋጋ ንረት በሰለጠኑትም ሆነ በማደግ ላይ ባሉ ዓለማት ውስጥ አሁን ለሰዎች እውነተኛ ፍርሃት ሆኗል። አበአሜሪካ የዋጋ ግሽበት ባለፈው ጥር 7.5 በመቶ ደርሷል፣ ይህ ደረጃ በፈረንጆቹ ከ1980ዎቹ ጀምሮ ያልታየ ነው። በብሪታንያ ባለፈው ወር 6.2 በመቶ ነበር ይህም በፈረንጆቹ 1997 ጀምሮ ከፍተኛው ነው።በዩሮ ዞን -የዩሮ ተጠቃሚ የሆኑት 19 ሀገራት የሸማቾች ዋጋ መረጃ ጠቋሚ በጥር ወር ግሽበቱ 5.1 በመቶ እንደጨመረ ያሳያል። ።ይህም በፈረንጆቹ ከ1997 ወዲህ ከፍተኛው ደረጃ ደርሷል የሚያስብል ነው።

በማደግ ላይ ባሉ ሀገራት መካከል የብራዚል የዋጋ ግሽበት ባለፈው ወር 5.03 በመቶ ደርሷል። ደቡብ አፍሪካ ባለፈው ወር 5.7 በመቶ የዋጋ ግሽበት ያጋጠማት ሲሆን የህንድ 6.1 በመቶ ግሽበት አጋጥሟታል።

ባለፈው የካቲት በነበረው በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 3ኛ አስቸኳይ ስብሰባ የምክር ቤት አባላት ካነሷቸው አንኳር የሕዝብ ጥያቄዎች መካከል የኑሮ ውድነት እና የዋጋ ግሽበት አንዱ ነው፡፡ የምክር ቤት አባላቱ እንዳሉት በኢትዮጵያ የዋጋ ግሽበት እና የኑሮ ውድነት ሕዝቡን በከፍተኛ ደረጃ ምሬት ውስጥ አስገብቶታል ብለዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድም በሰጡት ምላሽም ይሕንኑ ነው ያረጋገጡት፡፡ በተለይ ከምግብ ነክ ሸቀጦች ጋር ተያይዞ ከፍተኛ የኑሮ ውድነት መፈጠሩን አመላክተዋል፡፡ ይህም ዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ያላቸው ሰዎች በልቶ ማደር እንዳይችሉ አድርጓል፤ እንዲማረሩም ምክንያት ሆኗል ነው ያሉት፡፡

የዋጋ ግሽበት እንደገና መከሰቱ በራሽያና በዩክሬን ያለው ግጭት ተጠያቂ ነው የሚለው ሀሳብ በከፊል እውነት አለው። እንዲሁም ከኮቪድ-19 ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ የምርት መቆራረጦች እና የአቅርቦት ሰንሰለት ላይ ችግር ፈጥረል። በኮቪድ 19ምክንያት ብዙ ምርቶች ከገበያ ጠፍተዋል።ይህም አስፈላጊ በሆኑ ነገሮች ላይ ጫና ፈጥሯል። ኮቪድ የትራንስፖርት ዘርፉን እና የሀገር ውስጥ እና የሀገር ውስጥ የሸቀጦችን እንቅስቃሴ ላይ አሉታዊ ተጽእኖ በማሳደሩ የአቅርቦት ሰንሰለቱን በማስተጓጎሉ ለአለም አቀፍ የዋጋ ንረት የራሱን አስተዋፅዖ አድርጓል።

በፍላጎት መጨመር ምክንያት የአለም የነዳጅ ዋጋ በታህሳስ ከአምናው ከዋጋው ጋር ሲነጻጸር በጥር 77 በመቶ ጨምሯል።በታዳጊ ገበያዎች እና ታዳጊ ሀገራት የውጭ ካፒታል ፍሰት ዝቅተኛ በመሆኑ ከውጭ በሚገቡ ምርቶች ላይ የዋጋ ንረት ጨምሯል።

በዩክሬን እየተካሄደ ያለው ግጭት ለዋጋ ግሽበት መባባስ አስተዋጽኦ ማድረጉ የሚካድ አይደለም። በአለም አቀፍ የነዳጅ ገበያዎች ላይ የተከሰቱት ችግሮች ለምሳሌ በሩሲያ ላይ ማዕቀብ በመጣል በ ዘይት እና የተፈጥሮ ጋዝ አምራች ቀጠናዎች እና ሳውዲ አረቢያ ምርቷን ለመጨመር ፈቃደኛ ባለመሆኗ በአለም ገበያ ላይ የዋጋ ጭማሪ አስከትሏል።
ጦርነቱ የምግብ ዋጋንም እየጎዳ ነው። ዩክሬን ከአለም አጠቃላይ የምግብ ምርት 12 በመቶ ያህሉን የምታበረክት ሲሆን የሩሲያ ድርሻ 16 በመቶ ነው። ዩክሬን 17 በመቶውን የዓለም የበቆሎ ምርት ታቀርባለች። በዚህ ጦርነት ምክንያት የምርት እና የአለም አቀፍ የስንዴ እና የበቆሎ አቅርቦቶች መስተጓጎል በመጪዎቹ ወራት የዳቦ እና የበቆሎ ዋጋ ከፍተኛ ዋጋ ሊያስጨምር ይችላል።

በዚህ ሰፊ ዓለም አቀፍ አውድ ውስጥ፣ ወሳኙ ጥያቄ፡-
እነዚህ እድገቶች በኢትዮያ ኢኮኖሚ ላይ ምን ተጽዕኖ ያሳድራሉ? የሚለው ነው

በመጀመሪያ፣ የአለም የዋጋ ግሽበት በአብዛኛው የምግብ እና የኢነርጂ ዋጋ ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ አሳድሯል። ኢትዮጵያ ከዚህ ነፃ አይደለችም ።

የኢትዮጵያ ስታቲስቲክስ አገልግሎት በየወሩ የሚያወጣው የዋጋ ግሽበት መረጃ የየካቲት ወር 2014ዓ.ም አጠቃላይ የዋጋ ግሽበት ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር በ33.6 ከመቶ ጭማሪ ማሳየቱን ገልፇል።

የምግብ ዋጋ ግሽበት የየካቲት ወር 2014 ዓ.ም ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር በ41.9 በመቶ ጭማሪ ማሳየቱንና በአብዛኛው በእህሎች ዋጋ ጭማሪ መታየቱንም ጠቁሟል።

ይሁን እንጂ ባለሙያዎች ትክክለኛው የዋጋ ግሽበት በጣም ከፍ ያለ መሆኑን ይገልጻሉ። አማካኝ የምግብ ፍጆታ ከ60 በመቶ በላይ የሚሆነውን ከጠቅላላ የጉርምስና ቤተሰቦች የፍጆታ ወጪ የሚሸፍን በመሆኑ፣ የኢትዮጵያ የምግብ ግሽበት መጨመር ድሆችን እና አቅመ ደካሞችን ቤተሰቦች የበለጠ ይጎዳል። ኢትዮጵያ ፔትሮሊየም አስመጪ ሀገር እንደመሆኗ መጠን በዓለም ገበያ የጨመረው የፔትሮል ዋጋ በአገር ውስጥ ዋጋ ጭማሪ አሳይቷል።

በታህሳስ የተደረገው የነዳጅ ዋጋ ማስተካከያ በ 2013 በጥር ወር ከተደረገው የነዳጅ ምርቶች መሸጫ ዋጋ ጋር ሲነጻጸር እስከ አምስት ብር ብልጫ አለው ። በ 2013 ጥር ወር ላይ የተደረገው ማስተካከያ ከአሁኑ ጋር መሸጫ ዋጋ ጋር በሊትር ሲነጻጸር ፣ ቤንዚን ከ 25 ብር ከ 82 ሣንቲም ወደ 32 ብር ከ 74 ሣንቲም ፣ ነጭ ናፍጣ ከ 23 ከ 04 ሣንቲም ወደ 28 ብር ከ 94 ሣንቲም ፣ ቀላል ጥቁር ናፍጣ ከ 20 ከ 27 ሣንቲም ወደ 23 ብር ከ 73 ሣንቲም ፣ ከባድ ጥቁር ናፍጣ ከ 19 ብር ከ 77 ሣንቲም ወደ 23 ብር ከ 29 ሣንቲም ፣ እንዲሁም የአውሮፕላን ነዳጅ ከ 35 ብር ከ 12 ሣንቲም ወደ 58 ብር ከ 77 ሣንቲም ከፍ ብሏል ።

የነዳጅ ጭማሬው የዋጋ ግሽበቱ ላይ ተፅእኖ ያሳደረ ሲሆን በዚህ የተነሳ በሀገሪቱ ላይ ምን ሊያስከትል ይችላል?

ድሆች እና ሰርተው መብላት የማይችሉ ወገኖች በዋጋ ንረት ያልተመጣጠነ ትልቅ ችግር ውስጥ ስለሚገቡ ፣በሀብታሞችና በድሆች መካከል ያለው ልዩነት (ለምሳሌ በገቢና አመጋገብ) እጅግ እየሰፋ ይመጣል። በዋጋ ንረት ምክንያት የድሆች እውነተኛ ገቢ እና ደሞዝ ከሀብታሞች ጋር ሲነፃፀር በከፍተኛ ሁኔታ እየተሸረሸረ ይሄዳል። በሀብታሞች እና በድሆች መካከል ያለው የገቢ አለመመጣጠን በከፍተኛ ሁኔታ ይለያያል። በተጨማሪም፣ የምግብ፣ የኢነርጂ እና ሌሎች አስፈላጊ ነገሮች ዋጋ እየጨመረ በመምጣቱ ድሆች እና አቅመ ደካሞች ቤተሰቦች ለምግብ እና ለጉልበት የበለጠ ወጪ ማውጣት አለባቸው። ይህም በብዙ አጋጣሚዎች የልጆቻቸውን የትምህርት ወይም የጤና አጠባበቅ አገልግሎት የማግኘት አቅማቸውን እንቅፋት ይፈጥርባቸዋል።

የሀገር ውስጥ የዋጋ ግሽበት በተወሰነ ደረጃ ካደገ ኢትዮጵያ በአለም ላይ ያላትን ተወዳዳሪነት ሊጎዳ ይችላል። ወደ ውጭ የሚላኩ ሸቀጦቻችን በዓለም አቀፍ ገበያ ውድ ሊሆኑ ስለሚችሉ የኤክስፖርት መጠን ሊቀንስ ይችላል። ይህም የኤክስፖርት ገቢያችንን ይቀንሳል። የታመመው የውጭ ምንዛሪያችንን በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ነው የሚሆንበት።

በኮቪድ ምክንያት፣ በርካታ አነስተኛ ንግዶች በሥራና በገቢ ኪሳራ ደርሶባቸዋል። ትንንሽ ቢዝነሶች የግብአት ዋጋ መጨመር፣ ለብድር ከፍተኛ ወጪ (የወለድ ተመኖች እየጨመሩ) እና ፍላጎታቸው እየቀነሰ ስለሚሄድ የዋጋ ግሽበት ተጨማሪ ጉዳት ይሆናል። የእነዚህ ንግዶች አዋጭነት፣ በተለይም መደበኛ ያልሆኑ የሴክተር እንቅስቃሴዎች እየጨመሩ ከፍተኛ አደጋ ሊሆኑ ይችላሉ።

በመጨረሻም የዋጋ ግሽበት በሴቶች ላይ አሉታዊ ተጽእኖ ይኖረዋል። በጠንካራ በጀት፣ የቤት ውስጥ ወጪዎችን በመምራት ላይ በተለይም ለልጆቻቸው ተገቢውን አመጋገብ በማረጋገጥ የፍጆታ ሸቀጦችን በመምረጥ ረገድ የበለጠ ችግሮች ሊያጋጥሟቸው ይችላሉ። ኑሮን ለማሟላት የሚከብዱ ችግሮች በቤተሰብ ውስጥ አለመግባባቶችን እና አለመግባባቶችን ሊፈጥሩ ይችላሉ ። ይህም የቤት ውስጥ ብጥብጥና ግጭት ያስከትላል ።

እና ምን ይደርግ?

ከአጠቃላይ ሁኔታ አንፃር የፖሊሲ ጣልቃገብነቶች አሁን መደረግ አለባቸው።ብሔራዊ ባንክን የብር አቅምን ማጠናከር ላይ ትልቅ ስራ መስራት አለበት ። በተጨማሪም የዋጋ ግሽበት እና የስራ ስምሪት ማስፋፊያ ድርብ ኢላማ የማዕከላዊ ባንክ ቀዳሚ ተግባር መሆን አለበት። የኤኮኖሚውን የኤክስፖርት ተወዳዳሪነት ለማረጋገጥ የዋጋ ንረትን ለመቀነስ ሰፊ ስራ መሰራት አለበት ።
የፊስካል ፖሊሲዎች ሥራን ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎችን ለማስቀጠል እና ተጋላጭ የሆኑትን ለመጠበቅ ትልቅ እገዛ ያደርጋሉ። የተጣመሩ የገንዘብ እና የፊስካል ፖሊሲዎች የዋጋ ግሽበቱን ለመቋቋም ይረዳሉ እንዲሁም የኢኮኖሚው አለመቀነሱን ያረጋግጣሉ ። የድሆችን ደጋፊ የእድገት ፖሊሲን መከተልና የማህበራዊ ጥበቃ ፕሮግራሞች እና መዋቅሮች መጠናከር አለባቸው። ግን ገዜው ሳይረፍድ እርምጃ ለመውሰድ ጊዜው አሁን ነው።

The post የኢትዮጵያ መንግስት እየተስፈነጠረ ያለውን የዋጋ ግሽበት ለመቀነስ ጊዜው ሳይረፍድበት አሁኑኑ እርምጃ ሊወስድ ይገባል! !!! appeared first on Fidel Post.

Source: Link to the Post

Leave a Reply